Minął już miesiąc od czasu, gdy ZOZ w Wągrowcu przystąpił do wdrożenia i realizacji opracowanego przez Ministerstwo Zdrowia programu TOP Mama – Interwencyjny Punkt Położniczy.

Program TOP (transport-opieka-poród) Mama to nowy model opieki medycznej skierowany do kobiet w ciąży mieszkających w regionach, gdzie dojazd do najbliższego oddziału położniczego wymaga pokonania pewnej odległości. Jego celem jest umożłiwienie szybkiego dostępu do położnej, która dokonuje oceny stanu ciężarnej (zaawansowania akcji porodowej) i organizuje bezpieczny transport do odpowiedniego szpitala. W naszym przypadku, pacjentki będą przekazywane do oddziału porodowego prowadzonego przez szpitale w Obornikach, Pile lub Gnieźnie. Warto zaznaczyć, że jeżeli sytuacji kliniczna na to pozwoli, przyszła mama może wskazać wybrany przez siebie oddział porodowy, do którego zostanie przewieziona ambulansem medycznym z naszego szpitala.

ZOZ w Wągrowcu starannie, niemal przez trzy miesiące, przygotowywał się do podjęcia realizacji Programu. Należało przygotować i wyposażyć odpowiednie pomieszczenie (znajduje się ono na I piętrze w budynku głównym Szpitala), wydzielić i doposażyć ambulans medyczny, przygotować i wdrożyć  odpowiednie procedury wewnętrzne (m.in. dokonano zmiany Regulaminu organizacyjnego, co wymagało stosownej Uchwały Rady Społecznej ZOZ). Wreszcie – przystąpienie do Programu nie byłoby możliwe bez dysponowania kadrą niezwykle doświadczonych i wysoko wykwalifikowanych pań położnych, którym wsparcia przy realizacji tych świadczeń udzielać będą pracujący w naszym Szpitalu lekarze ginekolodzy-położnicy.

W trakcie całego okresu przygotowawczego planowane zmiany były na bieżąco uzgadniane przez Kierownictwo ZOZ z Konsultant krajową w dziedzinie położnictwa i ginekologii Panią prof. dr hab. med. Anną Wender-Ożegowską. Uzyskano także pozytywną opinię dla naszego Szpitala ze strony Konsultant wojewódzkiej – Pani prof. dr hab. med. Małgorzaty Kędzi.

Jak podaje Ministerstwo Zdrowia, TOP Mama nie jest „nową porodówką” ani miejscem planowego porodu. To forma opieki przy wybranych placówkach z SOR-em, gdzie zadaniem położnej jest ocena stanu zdrowia ciężarnej i wykonanie bezpiecznego transportu do właściwego oddziału położniczego – oczywiście jeśli stan zdrowia kobiety i postęp porodu na to pozwalają.

Projekt nie zakłada „porodów na SOR-ze”. Porody mają odbywać się w specjalnie przygotowanych przestrzeniach szpitalnych, a sam poród na SOR-ze ma być sytuacją całkowicie incydentalną. W przypadku naszego ZOZ-u – miejsce porodu zostało zorganizowane obok Odziału Ginekologii. Miejsce to znajduje się w bezpośredniej bliskości głównego traktu komunikacyjnego (szybki dostęp do windy), obok Sali operacyjnej oraz gabinetu USG. „Pokój narodzin” wyposażony jest w komplet wymaganego przez NFZ sprzętu medycznego. Jest to miejsce poza dostępem dla osób postronnych, zapewniające ciszę i komfort pobytu, z oddzielnym węzłem sanitarnym.

Projekt TOP Mama ma pełnić funkcję zabezpieczającą kobiety w ciąży w tych regionach, gdzie dostęp do oddziałów położniczych jest ograniczony oraz w sytuacji, gdy akcja porodowa postępuje dynamicznie. Z taką właśnie sytuacja mieliśmy do czynienia w dniu 29 czerwca br., gdy do naszej jednostki zgłosiła się jedna z mieszkanem Gołańczy. Pacjentka, po rozpoznaniu sytuacji klinicznej, została przekazana przez ratowników medycznych pod opiekę dyżurnej położnej, która we współpracy z dyżurnym lekarzem ginekologiem przyjęli poród. Po odpowiednim zaopatrzeniu mamę i zdrowego chłopca (waga 3.300 g) ambulansem sanitarnym przekazano do najbliższej jednostki prowadzącej oddział neonatologii. Sytuacja ta była dla zespołu medycznego przede wszystkim sprawdzianem działania Programu TOP Mama w realiach autentycznej sytuacji klinicznej. Warto w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że położna w Polsce jest zawodem samodzielnym, o szerokich kwalifikacjach – co wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa. Położne mają w szczególności pełne kompetencje do samodzielnego prowadzenia i odebrania porodu fizjologicznego oraz reagowania w sytuacjach nagłych.

ZOZ w Wągrowcu jako pierwsza jednostka w kraju spełnił wszystkie wymagania niezbędne do uruchomienia „pokoju narodzin”, co spotkało się także z zainteresowaniem mediów regionalnych i krajowych.